Je zet een film aan zonder al te veel verwachtingen, en twintig minuten later vraag je je af wie die actrice eigenlijk is. Dat is voor veel mensen het beginpunt van een Mia Goth-zoektocht. Van een bijrol in een Britse kostuumdrama tot titelpersonages in horrorfilms die je dagenlang bijblijven, haar filmografie laat zich niet makkelijk in één hokje stoppen. Dit artikel zet haar films op een rij, met context over wanneer en waarom ze het kijken waard zijn.
Wie is Mia Goth en waarom praat iedereen over haar?
Mia Goth is een Brits-Braziliaanse actrice, geboren in 1994, die de afgelopen jaren is uitgegroeid tot een van de meest besproken namen in het internationale cinema. Maar wat haar onderscheidt van de tientallen andere jonge actrices die tegelijk opkwamen, is moeilijk in één zin te vatten. Ze heeft iets ongrijpbaars: een kwaliteit die je tegelijk aantrekt en ongemakkelijk maakt. Haar gezicht is expressief zonder over te acteren. Ze kan stilstaan en toch de spanning in een scène dragen. In een genre als horror, waar veel actrices worden ingezet als decorstuk of slachtoffer, kiest Goth consequent voor rollen die haar toelaten personages van binnenuit te verwoesten en wederop te bouwen.
Dat maakt Mia Goth films als categorie interessant: ze zijn niet allemaal horror, ze zijn niet allemaal even toegankelijk, maar ze zijn altijd de moeite waard.
De vroege jaren: bijrollen die al iets beloofden
Haar eerste noemenswaardige rol was in Lars von Triers controversiële Nymphomaniac Vol. II uit 2013, waar ze in een kleine maar onvergetelijke scène iets neerzette dat al ver boven haar leeftijd uitsteeg. Geen gemakkelijke debuutomgeving, maar ze hield stand. Nadien volgde de rampenfilm Everest in 2015, met een sterrencast waar ze zonder problemen tussenstond. Het grootste voorproefje van wat zou komen was A Cure for Wellness in 2016, een donkere, visueel rijke thriller van Gore Verbinski. Haar rol als het mysterieuze meisje Hannah in dat Zwitserse sanatorium is eigenlijk de blauwdruk voor alles wat ze nadien zou doen: kwetsbaar aan de oppervlakte, maar met iets dreigends eronder dat je pas in de laatste minuten volledig begrijpt.
Suspiria (2018): het moment waarop serieuze kijkers haar begonnen op te merken
Luca Guadagnino’s herwerking van de Dario Argento klassieker was geen gemakkelijk project. De film speelde zich af in het Berlijn van de jaren zeventig en combineerde dans, politiek en lichaamsverschrikking op een manier die veel kijkers verdeelde. Maar niemand die de film serieus volgde, kon ontkennen dat Mia Goth er indruk mee maakte. Haar rol als Sara, een danseres die langzaamaan beseft in welk nest ze terechtgekomen is, staat haaks op de wereld van Dakota Johnson als hoofdpersonage en de bijna buitenaardse aanwezigheid van Tilda Swinton. Toch verdwijnt Goth niet. Ze gebruikt haar eigen terughoudendheid als wapen: precies op de momenten dat je wilt dat ze reageert, houdt ze iets achter, en dat maakt haar personage fascinerend om te volgen.
Emma. (2020): het bewijs dat ze buiten horror kan schitteren
Als je iemand kent die alleen maar horrorfilms associeert met Mia Goth, stuur ze naar Emma. In Autumn de Wilds verfilming van Jane Austens roman speelt ze Harriet Smith, de vriendelijke maar ook enigszins naïeve vriendin van Emma Woodhouse. Het is een rol die draait op timing, komisch gevoel en subtiele emotie, en Goth levert op alle drie. Ze is lief zonder sentimenteel te worden, en haar scènes met Anya Taylor-Joy bruisen van energie. Dit is een verplichte tussenstop in haar filmografie, niet alleen omdat het haar veelzijdigheid bewijst, maar ook omdat het je doet beseffen hoe bewust ze haar carrière stuurt. Ze had na Suspiria makkelijk door kunnen gaan met donkere rollen. In plaats daarvan koos ze voor Austen.
X (2022) en de samenwerking met Ti West: de film die haar status voorgoed vestigde
Met X begint het hoofdstuk waarvoor velen Mia Goth films zijn gaan zoeken. Regisseur Ti West zette haar neer in een Texas van 1979 waar een groepje filmmakers een pornofilm wil opnemen op een afgelegen boerderij. Het klinkt als een klassieke slashersetup, maar de film is scherper dan dat. Goth speelt twee personages: de jonge aspirant-actrice Maxine Minx en de oude, obsessieve Pearl, de eigenares van de boerderij. Dat ze beide rollen in dezelfde film vertolkt, met make-up en een volledig ander lichaamsgebruik, is al knap genoeg. Dat ze beide personages ook emotioneel geloofwaardig maakt, met elk hun eigen logica en pijn, is ronduit uitzonderlijk. Na X was er geen discussie meer: Mia Goth was niet gewoon een goede actrice in de goede films. Ze was een kracht op zich.
Pearl (2022): de kroon op de X-trilogie
Nog in hetzelfde jaar verscheen de prequel Pearlgefilmd direct na X op hetzelfde terrein in Nieuw-Zeeland. Waar X nog speelt met het idee van meerdere personages en een groepsdynamiek, is Pearl praktisch een solofilm. Goth draagt het geheel, van de eerste scène tot de laatste close-up die inmiddels legendarisch is geworden in horrorforumgesprekken. Ze speelde ook mee aan het schrijven van het script, wat het verschil verklaart: dit personage is van haar, in elke keuze die gemaakt is. Pearl is een jong vrouw in het Amerika van 1918, gevangen op een boerderij met een zieke vader en een strenge moeder, vol dromen die nergens naartoe leiden. Wat begint als een bijna sprookjesachtige periode-melodrama, ontpopt zich tot iets veel duisterders. Critici noemden het een van de sterkste acteerprestaties in recente horrorgeschiedenis, en die reputatie is verdiend.
MaXXXine (2024): hoe de trilogie afsluit
Het derde deel van de trilogie bracht Maxine Minx naar het Hollywood van de jaren tachtig, met neonlichten, slasherfilms en een seriemoordenaar op de loer. MaXXXine is de meest commerciële en toegankelijke film van de drie, wat voor sommige fans een kleine teleurstelling was maar voor anderen precies de juiste afsluiting. Goth krijgt hier meer ruimte om haar personage naar een soort voltooiing te brengen: Maxine heeft overleefd, heeft geleerd, en vecht nu voor haar eigen verhaal. Als rode draad door de trilogie zie je hoe Goth als actrice ook is gegroeid: van het meespelen in een ensemble naar het dragen van een complete franchise.
Jouw persoonlijke kijkvolgorde: drie routes door haar filmografie
Net zoals bij het bepalen van een juiste filmvolgorde hangt de beste instap in Mia Goths filmografie af van wat je zoekt. Hier zijn drie concrete routes:
- Voor de horrorliefhebber: Begin met Xga dan onmiddellijk naar Pearl (kijk die tweede, ook al is het een prequel, want de emotionele klap is groter als je Maxine al kent), en sluit af met MaXXXine. Voeg daarna A Cure for Wellness toe als retroactieve ontdekking.
- Voor de festivalganger of cinefiel: Start met Suspiria voor de artistieke context, dan Emma. om haar bereik te zien, dan Pearl als het hoogtepunt van haar ambacht tot nu toe.
- Voor de nieuwkomer die wil wennen: Begin gewoon met Emma. Het is prettig, het is sterk, en het geeft je een band met Goth als actrice voordat je haar in een donkerder register ontdekt. Daarna is X de logische volgende stap.
Wat Mia Goth films zo herkenbaar maakt
Er zijn actrices die rollen spelen en actrices die personages worden. Goth hoort bij de tweede categorie. Wat haar filmografie verbindt is niet het genre of het decor, maar een bepaalde fysieke intensiteit: ze gebruikt haar lichaam, haar stem en vooral haar stiltes om dingen te zeggen die de dialoog niet uitspreekt. Ze kiest bewust voor riskante projecten, films die makkelijk hadden kunnen mislukken, en ze gooit er alles in. Dat zie je ook in hoe ze samenwerkt: de band met Ti West heeft geleid tot een soort creatief partnerschap dat je zelden ziet tussen een regisseur en een actrice buiten de grote studioproducties.
Wat er nog aankomt
Na de afronding van de X-trilogie is het duidelijk dat Mia Goth niet van plan is in één hokje te blijven zitten. Er zijn meerdere projecten in ontwikkeling, en haar naam circuleert in gesprekken over grotere producties. Of ze de sprong maakt naar blockbusterkino of trouw blijft aan het meer eigenwijze pad dat ze tot nu toe heeft gevolgd, is nog afwachten. Maar precies die onzekerheid maakt haar filmografie de moeite waard om te volgen: je weet nooit precies wat ze hierna gaat doen, en dat is misschien wel de beste reden om bij te blijven.
Haar filmografie is compact maar gevarieerd genoeg om een goed beginpunt te kiezen op basis van wat je aanspreekt. Emma. als je rustig wil starten, X als je meteen wil weten waarvoor ze bekendstaat in het genre, of Pearl als je begrijpt waarom die slotscène steeds opnieuw wordt besproken. Vanaf daar weet je zelf wel hoe verder.
