Je goot hangt vol zomerstof en insectenresten, je tuinslang ligt nog ergens achter de schuur en de eerste kastanjes zijn al gevallen. Als je nu niets doet, sta je over zes weken in de regen op een ladder met een zaklamp. September is het moment waarop je dat nog rustig en droogvoets kunt aanpakken. Hieronder vind je een kamersgewijze checklist die je erdoorheen loodst, van goot tot gordijn.
Buiten eerst: gevel, goten en afvoeren
Septemberbladeren zijn verraderlijk snel. Een flinke windstorm begin oktober en je goten zitten in twee dagen propvol. Ruim je dit nu al op, dan voorkom je dat regenwater over de rand stroomt en tegen je gevel sijpelt.
- Spuit de dakgoten door met een tuinslang of een hogedrukreiniger met verlengstuk. Let op of het water vlot wegloopt.
- Controleer de afvoerputjes op het terras en rond de woning. Een prop van zand en blad volstaat om een plaatsje blank te zetten bij hevige regen.
- Bekijk de terrasvoegen. Zijn er scheurtjes, dan kan er water in binnendringen dat bij vorst uitbreidt. Een pot voegmiddel kost een paar euro en spaart je later dure herstellingen.
Heb je een dakgoot op grote hoogte of een mansardedak? Besteed dat gedeelte uit. Een val van een ladder is geen herfsttraditie die je wilt bijhouden.
De technische ruimte en cv-installatie
Dit is de taak die mensen het vaakst uitstellen tot ze in november bibberend voor een koude radiator staan. Doe het nu, terwijl de verwarming nog niet loopt en techniekers minder bezet zijn.
- Boek de jaarlijkse cv-revisie bij een erkend installateur. In België is dit voor de meeste stookolieketels wettelijk verplicht; voor gasketels sterk aanbevolen en afhankelijk van je gemeente soms ook verplicht. Wacht niet tot oktober, want dan zijn de agenda’s vol.
- Ontlucht de radiatoren zelf. Zet de verwarming even aan, laat de radiatoren opwarmen en draai daarna de ontluchtingsschroef los met een radiatorsleutel tot er geen lucht meer uitkomt en alleen water druppelt. Dit doe je het best van boven naar beneden door het huis.
- Zet het thermostaatprogramma om naar winterstand. Lager ’s nachts, iets hoger in de ochtend. Dat klinkt simpel, maar veel gezinnen draaien in december nog op het zomerprogramma.
Tuin en buitenmeubelen opruimen
Zomerattributen inruimen is meer dan ze op een hoop gooien in de garage. Een rotan stoel die vochtig de winter ingaat, komt er gebarsten uit.
- Reinig tuinmeubelen grondig voor je ze opbergt. Kunststof afborstelen met sop, hout behandelen met een beschermende olie, ijzer controleren op roestplekjes en die bijwerken.
- Laat de parasol volledig drogen voor je hem inpakt. Een vochtige parasol in een hoes is een schimmelparasol tegen de lente.
- Ontvet de barbecue en wikkel hem in een afdekzeil of berg hem op in een droge ruimte. Roosterresten trekken ongedierte aan.
- Sluit de buitenkranen af van binnenuit zodra de nachten structureel onder de vijf graden zakken. In de Ardennen kan dat al half oktober zijn; aan de kust vaak later. Hou de weersapp in de gaten.
Ramen en beglazing
Herfstlicht valt anders dan zomerlicht. Lager, schuiner, en het onthult elke vlek die je zomer lang niet zag. Dit is het moment voor een grondige vensterbeurt.
- Was de ramen inclusief de rubbers en de sponningen. Gebruik een rubberen wisser voor een streepvrij resultaat.
- Controleer de kitranden op kleine scheurtjes. Kleine naad nu dichten kost minder dan vochtschade later.
- Zet de rolluiken en screens na. Zitten er lamellen los of werkt een screen stroef? Laat dat herstellen voor het stormseizoen begint.
Woonkamer en slaapkamers: textielwissel
Dit is de schoonmaaktaak die het meeste comfort oplevert en toch altijd naar de volgende week wordt verschoven. Doe het nu, in één beweging.
- Haal de zomerdekbedden van de bedden, was ze op 60 graden en berg ze op in een kussensloop of een stoffen opbergzak. Geen plastic, want textiel moet kunnen ademen.
- Schud winterdekbedden goed uit of laat ze een nacht luchten voor je ze terug op de bedden legt.
- Was de gordijnen of laat ze stomen. Gordijnen vangen de hele zomer lang stof, pollen en kookluchtjes op. In de herfst hang je ze liever fris op als de ramen dichtgaan.
- Stofzuig de verwarmingselementen en radiatoren. Een laagje stof op een radiator zorgt voor een brandgeur bij de eerste opstart.
De keuken: de meest vergeten septembertaak
Iedereen wast de keuken wel eens schoon, maar een grondige herfstsessie gaat verder dan het aanrecht afnemen.
- Reinig de rubber afdichting van de koelkast en de spoelen of het rooster aan de achterkant of onderkant. Stof op de koelspiralen laat het toestel harder werken en meer stroom verbruiken.
- Vervang of ontvettingsfilters van de dampkap. De meeste filterpatronen kunnen in de vaatwasser; check het label.
- Zet de oven op de zelfreinigingsfunctie of gebruik een ovenreiniger. Na een zomer vol barbecueresten en vakantiegerechtjes verdient hij dat.
- Ruim de keukenkastjes leeg, wis de binnenkant af en gooi verlopen producten weg. Je zal versteld staan van wat er achteraan staat.
Badkamer en sanitair: vochtpreventie
Het natte seizoen betekent meer condens, minder luchtstroom en een hoger risico op schimmelvorming. Nu ingrijpen is veel aangenamer dan schimmel wegschuren in februari.
- Inspecteer de voegen rond bad, douche en lavabo op zwarte verkleuringen. Kleine vlekjes behandel je met een schimmelspray; grotere zones die terugkomen, vragen om nieuwe voegen.
- Spuit de ventilatieroosters door met perslucht of een stofzuiger met smalle buis. Een verstopt rooster is de hoofdoorzaak van vochtproblemen in de badkamer.
- Heb je een waterontharder? Controleer het zoutniveau en vul bij. Veel mensen vergeten dit na de zomer.
Zelf doen of uitbesteden?
Eerlijk gezegd kun je een groot deel van deze lijst zelf afwerken op een paar zaterdagen. Maar er zijn taken waarbij je beter niet beknibbelt op een vakman.
| Taak | Zelf doen | Uitbesteden |
|---|---|---|
| Radiatoren ontluchten | Ja, eenvoudig met de juiste sleutel | Niet nodig |
| Thermostaatprogramma aanpassen | Ja | Niet nodig |
| Cv-ketel revisie | Nee | Ja, erkend installateur (wettelijk verplicht of sterk aanbevolen) |
| Dakgoten op laag niveau | Ja, met een stevige trap | Optioneel |
| Dakgoten op grote hoogte | Nee | Ja, veiligheid primeert |
| Schoorsteen vegen | Nee | Ja, erkend schoorsteenveger (wettelijk verplicht bij open haard of houtkachel) |
| Kitranden dichten | Ja, met kitpistool | Niet nodig tenzij grote oppervlakken |
| Ramen wassen | Ja | Optioneel bij ramen op grote hoogte |
| Gordijnen stomen | Hangt af van het materiaal | Voor delicate stoffen: ja |
Slotchecklist: wat doe je wanneer?
Hieronder de volledige lijst gesorteerd op urgentie. De taken bovenaan doe je het best deze week nog; de rest kan tot eind september wachten.
Deze week:
- Cv-revisie boeken bij een erkend installateur
- Dakgoten controleren en doorspuiten
- Afvoerputjes reinigen
- Schoorsteen laten vegen als je een open haard of houtkachel hebt
Voor half september:
- Radiatoren ontluchten
- Thermostaat omzetten naar winterstand
- Ramen wassen inclusief rubbers en kitranden
- Voegen in badkamer controleren en behandelen
- Dampkapfilters vervangen of reinigen
Kan tot eind september:
- Tuinmeubelen reinigen en opbergen
- Parasol en barbecue inruimen
- Zomer- en wintertextiel wisselen
- Gordijnen wassen of laten stomen
- Keukenkastjes uitwassen
- Koelkast reinigen inclusief afdichting
- Buitenkranen afsluiten (afhankelijk van de temperatuur)
- Rolluiken en screens nazien
- Ventilatieroosters in badkamer doorspuiten
- Waterontharder bijvullen
De meeste punten op deze checklist kosten geen hele dag, maar samen maken ze een groot verschil als de herfst echt inzet. Begin met wat buiten moet gebeuren zolang het droog is, en werk daarna van boven naar beneden door de rest. Wie nu begint, heeft het geregeld voordat de verwarming continu draait en de bladeren zich opstapelen.
